เลิกบริษัทนำเข้า-ส่งออก: L/C ค้าง สินค้าในกรมศุลกากร จัดการอย่างไร?
สรุปสั้น 5 ข้อ
– L/C (Letter of Credit) ที่ค้างอยู่ต้องยกเลิกหรือรอ Settle กับธนาคารก่อนปิดบริษัท
– สินค้าที่ค้างอยู่ในกรมศุลกากรต้องดำเนินการ Re-export หรือชำระอากรนำเข้าและรับสินค้าออก
– ต้องยกเลิกทะเบียนผู้นำเข้า-ส่งออกกับกรมศุลกากรและกระทรวงพาณิชย์
– ใบอนุญาตนำเข้า-ส่งออกสินค้าควบคุม ต้องคืนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนปิดบริษัท
– VAT จากการนำเข้า ภาษีอากรขาเข้า ต้องชำระให้ครบก่อนยื่นเลิกบริษัท
ความซับซ้อนของธุรกิจนำเข้า-ส่งออก เมื่อต้องปิดกิจการ
ธุรกิจนำเข้า-ส่งออกมีภาระผูกพันกับหลายหน่วยงานทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทั้งกรมศุลกากร ธนาคาร ผู้จัดหาสินค้าในต่างประเทศ และผู้ซื้อในประเทศ การปิดกิจการโดยไม่จัดการสิ่งเหล่านี้ให้เรียบร้อยอาจส่งผลให้บริษัทถูกยึดทรัพย์หรือถูกฟ้องร้องจากคู่สัญญาต่างประเทศได้
ขั้นตอนที่ 1: จัดการ Letter of Credit (L/C) ที่ค้างอยู่
L/C ที่ยังค้างอยู่มีหลายสถานะ: (1) L/C ที่ยังไม่ได้ใช้ — ขอยกเลิก (Cancel) กับธนาคารผู้เปิด L/C โดยต้องได้รับความยินยอมจากผู้รับประโยชน์ในต่างประเทศด้วย (2) L/C ที่อยู่ระหว่างดำเนินการ — รอให้สินค้าส่งมาและชำระเงินให้ครบ (3) L/C ที่มีข้อพิพาท — ต้องแก้ไขโดยเร็ว ธนาคารจะไม่ยอมปิดบัญชีถ้ายังมี L/C ค้างอยู่
ขั้นตอนที่ 2: สินค้าค้างในกรมศุลกากร
กรณีสินค้าที่รอรับออกจากด่านศุลกากร: (1) ชำระอากรนำเข้าและรับสินค้าออก แล้วขายหรือจำหน่ายในประเทศ (2) Re-export ส่งสินค้ากลับต่างประเทศโดยไม่ต้องชำระอากร (3) ยกเลิกใบขนสินค้าหากสินค้ายังไม่ถึงประเทศไทย กรณีสินค้าในคลังสินค้าทัณฑ์บน: ต้องโอนหรือจำหน่ายสินค้าออกจากทัณฑ์บนก่อนปิดทัณฑ์บน มิเช่นนั้นกรมศุลกากรจะยึดสินค้า
ขั้นตอนที่ 3: ยกเลิกทะเบียนและใบอนุญาต
ยกเลิกทะเบียนผู้นำเข้า-ส่งออกกับกรมศุลกากร แจ้งกระทรวงพาณิชย์ยกเลิกโควตาการนำเข้าหรือส่งออก (ถ้ามี) คืนใบอนุญาตนำเข้าสินค้าควบคุม เช่น อาวุธ สารเคมี ยา ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมการค้าต่างประเทศ กรมการแพทย์ หรือกระทรวงกลาโหม
ขั้นตอนที่ 4: ชำระหนี้ต่างประเทศและปิด Trade Finance
แจ้ง Supplier ในต่างประเทศทุกรายเป็นลายลักษณ์อักษร ชำระหนี้คงค้างทั้งหมดและขอใบเสร็จรับเงิน ยกเลิกสัญญาตัวแทนหรือ Distributor Agreement ในต่างประเทศตามเงื่อนไขสัญญา ปิด Trade Finance Facility กับธนาคาร และยกเลิก Bank Guarantee ที่ให้กับ Supplier
ขั้นตอนที่ 5: ภาษีและการแจ้ง DBD
ยื่น ภ.พ.09 ยกเลิก VAT ภายใน 15 วัน ยื่น ภ.ง.ด.50 ฉบับสุดท้าย ภายใน 150 วัน รายได้จากการขายสินค้าคงเหลือและสินทรัพย์ต้องรวมในการคำนวณภาษี มติพิเศษเลิกบริษัท ยื่น บอจ.4 ต่อ DBD ภายใน 14 วัน และดำเนินกระบวนการชำระบัญชีตามปกติ
| รายการ | หน่วยงาน | ระยะเวลา | หมายเหตุ |
| ยกเลิก L/C ค้าง | ธนาคารผู้เปิด L/C | ก่อนปิดบัญชีธนาคาร | ต้องได้ยินยอมผู้รับ |
| จัดการสินค้าศุลกากร | กรมศุลกากร | ก่อนปิดบริษัท | ชำระอากรหรือ Re-export |
| ยกเลิกทะเบียนนำเข้า-ส่งออก | กรมศุลกากร | หลังยื่น บอจ.4 | |
| คืนใบอนุญาตสินค้าควบคุม | หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | ทันที | |
| ยกเลิก VAT | กรมสรรพากร | ภายใน 15 วัน |
⚠ ⚠️ ข้อควรระวัง: สินค้าในทัณฑ์บน
หากมีคลังสินค้าทัณฑ์บน ต้องโอนหรือจำหน่ายสินค้าออกทั้งหมดก่อนปิดทัณฑ์บน มิฉะนั้นกรมศุลกากรจะยึดสินค้าและเรียกค่าปรับ
การปิดทัณฑ์บนมีขั้นตอนพิเศษ ต้องยื่นขอปิดทัณฑ์บนกับกรมศุลกากรโดยเฉพาะ
ภาษีอากรค้างชำระมีดอกเบี้ยปรับ 1% ต่อเดือน ยิ่งรอนานยิ่งเพิ่ม
📋 กรณีศึกษา: บริษัท สยามอิมพอร์ต จำกัด
สถานการณ์: นำเข้าสินค้าอิเล็กทรอนิกส์จากจีน L/C ค้าง 2 ฉบับ สินค้ารอรับที่ด่าน 1 ตู้คอนเทนเนอร์
ปัญหา: เจ้าของป่วยกะทันหัน ต้องการปิดกิจการโดยเร็ว
การแก้ไข: จ้างที่ปรึกษา จัดการ L/C 2 ฉบับในเวลา 45 วัน รับสินค้าออกจากด่านและขายส่งทันที
ผลลัพธ์: ชำระหนี้ครบ ยื่นเลิกบริษัทได้ใน 3 เดือน ปิดบัญชีชำระบัญชีใน 10 เดือน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: L/C ที่ค้างอยู่ สามารถปล่อยให้หมดอายุเองได้ไหม?
A: ไม่ควร เพราะธนาคารอาจเรียกชำระตาม L/C ภายในระยะเวลาที่กำหนด และซัพพลายเออร์อาจฟ้องร้องในต่างประเทศหากไม่ได้รับเงิน
Q: สินค้าที่รอรับจากต่างประเทศแต่ยังไม่ถึงท่าเรือ จะยกเลิกได้ไหม?
A: ได้โดยการแจ้งยกเลิกการสั่งซื้อกับซัพพลายเออร์ และขอให้หยุดส่งสินค้า ถ้าสินค้าออกเดินทางแล้วต้องเจรจา Re-route หรือรับและ Re-export กลับ
Q: ต้องแจ้งกรมการค้าต่างประเทศก่อนเลิกบริษัทไหม?
A: ต้องแจ้งหากมีโควตาการนำเข้า-ส่งออก หรือใบอนุญาตสินค้าควบคุมที่ออกโดยกรมการค้าต่างประเทศ
Q: ถ้ามีหนี้กับซัพพลายเออร์ต่างประเทศ สามารถปิดบริษัทได้ไหม?
A: ผู้ชำระบัญชีต้องแจ้งเจ้าหนี้ต่างประเทศด้วย และต้องชำระหนี้หรือหาข้อยุติก่อนปิดบัญชีชำระบัญชี
Q: ใบอนุญาตนำเข้ายาหรืออาหารเสริม ต้องคืน อย. ไหม?
A: ใช่ ต้องแจ้ง อย. (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา) ยกเลิกการขึ้นทะเบียนและคืนใบอนุญาต
Q: การปิดบริษัทนำเข้า-ส่งออกใช้เวลานานแค่ไหน?
A: โดยเฉลี่ย 12–24 เดือน ขึ้นอยู่กับจำนวน L/C ค้าง สินค้าในศุลกากร และความซับซ้อนของหนี้สิน
แหล่งอ้างอิงกฎหมาย
– พ.ร.บ. ศุลกากร พ.ศ. 2560
– ประมวลรัษฎากร (VAT นำเข้า)
– พ.ร.บ. การส่งออกไปนอกและการนำเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งสินค้า พ.ศ. 2522
– ปพพ. มาตรา 1236–1273


